Oruç Baba Der ki:

Ellerimin ne kadar soğuk olduğunu söylediğinde onun beni, benim de onu sevmediğimi anladım. Çünkü eğer ortada bir kusur varsa; yanmayan ateş kadar, ateşi yakamayan da kusurludur.


BATI EDEBİYATINDAN ŞİİRİMİZE GİREN NAZIM BİÇİMLERİ-1-

  • PDF
  • Yazdır
  • e-Posta

 

   alt    

 

 

    Türk Edebiyatında İslamiyet Öncesi dönemde Sagu, Koşuk  gibi nazım biçimleri kullanılırken, Halk Edebiyatında Anonim Halk şiirinde: Mani, Türkü, Ninni, Ağıt; Aşık Edebiyatı şiirlerinde: Koşma, Semai, Varsağı, Destan; Tasavvuf Edebiyatı şiirinde: Hikmet, İlahi, Nefes, Şathiye, Deme, Nutuk gibi nazım  biçimlerinin kullanıldığını görürüz. Bu nazım biçimleri milli olup, Türklere ait nazım biçimleridir.

    Arap ve Fars şiirinin etkisi altında gelişen Divan şiiri nazım biçimlerimizse: Kaside, Gazel, Rübai, Kıt’a, Murabba, Terkib-i Bend,  Terci-i Bend, Mesnevi gibi nazım biçimleridir. Divan şiirine Türklerin kazandırdığı Tuyuğ ve Şarkı olmak üzere iki nazım biçimi vardır.

    Batı medeniyeti etkisinde gelişen ve Tanzimat edebiyatıyla başlayan edebiyatımız özellikle Fransız Edebiyatından etkilenmiştir. Batı şiirinden edebiyatımıza girmiş türler şunlardır:

 

1-SONE

İtalyan Edebiyatından Fransız Edebiyatına geçen Sone nazım biçiminin bizim edebiyatımızda da örnekleri vardır.Özellikle Servet-i  Fünun şairleri  Tevfik Fikret ve Cenap Şehabettin ‘de bu türün örneklerine sıkça rastlanır.

Sone nazım biçimi ilk iki bendi dörtlük, diğer  iki bendi üçlükten oluşan bir nazım biçimidir.

İtalyanların kullandığı Sone:

-a                             -a                          -c                     -e

-b                            -b                          -c                     -d

-b                            -b                          -d                     -e

-a                            -a

 

Fransızların kullandığı Sone:

-a                             -a                            -c                      -e

-b                             -b                            -c                      -e

-b                             -b                            -d                      -d

-a                             -a

Şeklinde uyaklanarak birbirinden ayrılır. Türk Edebiyatında şairler genellikle uyak anlayışında serbest davranmışlardır.

İngilizlerin kullandığı Sone’de ise sadece son iki mısra ayrı bir bendle yazılır.  Mısra sayısında bir değişiklik yoktur.

 

Sone nazım biçiminde yazılmış örnek şiirler:

Dağılır yele karşı altın saçları
Uçuşurdu bin bir büklüm içinde.
Bir hoş ışık vardı gözlerinde
Pırıl pırıl,sönmüş o zamandan beri.

Bir iyilik sarardı yüzünü bazan
Bilmem,belki bana öyle gelirdi.
Ben,o sevdadan can atan deli
Nasıl yanıp tutuşmazdım o zaman.

Yürüdü mü yerden kurtulurdu sanki
Melekler öyle yürüse gerek.sözleri
Bir başka türlüydü insan sözlerinden.

Gökte bir ruhtu o, bir canlı güneşti.
Öyle gördüm ben; öyle değilmiş şimdi.
Yay gevşemiş,ne çıkar, yara gitmez gönülden.

Francesco PETRARCA

Çeviren:Sabahattin EYÜBOĞLU

******

KUŞLAR

Bütün yaz bahçelerde ötüşen minimini
Kuşların o sevdalı sesleri işitilir
Onların Allah yollar sularını, yemini,
Onlar yalnız uçmayı ve ötmesini bilir.

Biri bir dalda yorgun, bir çılgın, havada
Biri daha ötede öter, durmadan öter
Akşam olunca döner, birleşirler yuvada
Melekler bu yuvayı kanatlarıyla örter

Gönül sen de kaygısız, bu kuşlara benzersin
Dilerim Allah’ımın rahmeti eksilmesin
Baharın bu zavallı kuşları üzerinden

Onlar baharın ruhu, kırların neşesidir
O sevdalı kuşların musikisi, sesidir
Bana şiirlerimin ahengini öğreten

Ahmet Kutsi TECER

*******

Vazgeçtim bu dünyadan,  tek ölüm paklar beni;

Değmez bu yangın yeri, avuç açmaya değmez,

Değil mi ki çiğnenmiş inancın en seçkini,

Değil mi ki yoksullar mutluluktan habersiz,

Değil mi ki ayaklar altında insan onuru,

O kız -oğlan -kız erdem dağlara kaldırılmış, 

Ezilmiş, hor görülmüş el emeği, göz nuru,

Ödlekler geçmiş başa, derken mertlik bozulmuş

Değil mi ki korkudan dili bağlı sanatın,

Değil mi ki çılgınlık sahip çıkmış düzene,

Doğruya doğru derken eğriye çıkmış adın,

Değil mi ki kötüler kadı olmuş Yemen'e:

                              

Vazgeçtim bu dünyadan, dünyadan geçtim ama,

Seni yalnız komak var, o koyuyor adama.

Shakespeare

Çeviren: Can YÜCEL

******

 

TEŞNE-İ TEB

Ayaklarında cürûh-ı pür-iltihâb-ı türâb
Yüzünde müntabiât-ı gam-âzmâ-yı taab
Dilinde nâ-mütenâhî ve sermedî bir şeb,
Nazar-gehinde buhayrât-ı bî-şümâr-ı serâb

Eder hemîşe seyahat o teşne-i pür-teb
Huzur bilmez o feyfâneverd-i sîne-harâb,
O hastaya: " yürü!" der, bir şikeste-bâl gurâb;
O bîkese: " yürü!" der, bir gazâl-i can-ber-leb;

O teşneye: "Yürü!" der daima sehâb u riyah;
Hayâl-i âb ile eyler serâblar anı sevk!
Bulur yine bu seyâhatte kendisi bir zevk!

Hayattır bu seyâhati beşerdir ol seyyâh,
Ki altı bin senedir eylemekte şedd-i rihâl,
Ki altı bin senedir aldatır serâb-ı hayal!

Tevfik FİKRET

*******

Benim çalışmam:

İNCİ KÜPELİ KIZA  SONE

Hüzün,  sen ne asude mevsimdin ki yenildin

Gözlerin …gözlerin ki deruni bir vadide

Safiyâne bir bulut, bir damlası nadide

Hazan yağmurlarında dal misali eğildin

 

 

Kadim bir yalnızlığın tuvalinde dirildin

Leblerin…leblerin ki  efsunkar  bir mazide

Bir şovalye önünde kaygılardan azade

Gonca femken açılıp  vakitsizce  derildin

 

İpeksi  bir  dokunuş teninden yüreğine

Asaletin uyumlu Peygamber çiçeğine

Bir barok fırçasının kıvrımında duruldun

 

Mona Lisa ağlarken  bir tebessüm ışığı

Asırlardır kadının gizli kalmış çığlığı

Bir inci tanesinin içinde mi yoğruldun

 

Hilâl ERBOYACI

2-TERZA RİMA

Batı Edebiyatından Edebiyatımıza geçen bir başka nazım biçimi de Terza Rima’dır. İtalyan edebiyatına ait bir nazım biçimidir.Edebiyatımızda Servet-i Fünûn Edebiyatı döneminde kullanılmaya başalnamışsa da çok yaygın örnekleri yoktur. Dante İlahi Komedyası’nda bu türü kullanmıştır.

Üç mısralık bendler tek bir mısra ile sona erer. Bend sayısı serbesttir. Örüşük uyak  kullanılır:

-a                     -b                  -c                     -d                -e

-b                     -c                  -d                     -e

-a                     -b                  -c                     -d

 

Terza Rima nazım biçiminde yazılmış örnekler:

İLAHİ KOMEDYA

 

Birinci Kanto

Hayat yolu ortasında kendimi

Karanlık bir orman içinde buldum

Anladım yolumu kaybettiğimi

 

Aklıma geldikçe hala korktuğum

Bu yabani, haşin, büyük ormanı

Anlatırken bile ürperiyorum

 

Ölümden daha korkunç buldum onu

Ama başka şeyler de vardı

Söyleyeyim onların ne olduğunu

 

Doğru yoldan saptığım zamanlardı

Bilmiyorum nasıl girdim oraya

Uykudaydım, uykum derin, ağırdı

Dante

Çeviren: Cevdet Kudret

******

KELEBEK

Mavi bir gölge uçtu pencereden

Baktım: âvâre bir küçük kelebek

Yarama geldi kim bilir nereden

 

Belli yorgundu; bir veremli çiçek

Gibi serpildi lambanın yanına

Bir duman uçtu, gitti titreyerek…

 

Anladım kıydı yavrucak canına

Söyle ey mavi gölge, söyle eğer

Bir ölümden de çok fenaysa bana,

 

Şu karanlık, şu kimsesiz geceler.   

Ali Canip YÖNTEM

*******

GİZ

Bu kadar uzak mıydı
Git git bitmiyor yol
Görünmüyor dağın ardı

 

Oysa bilmem kaç yıl
Bu yollardan yürünmüş
Şimdi sanki bir masal

Bu dilsiz dağ ve taş
Nerde saklar kuşları
Hangi gizle sarmaş dolaş

Anlamak zor susuşları.            

 

Ahmet TELLİ

******

Benim çalışmam:

Asi ve Kutsi

 

Ellerin…Ah!. Ellerin eyleme geçer

Bedenin kabuğu çatlar ansızın

Sırlı bir mabedi seçer

 

Esrik bir demdir nirvanaya yakın

Sunmadan saki bir kadeh şarap

Dembedem perdeyi aralar sanrıların

 

Kanadı kırık bir martısın yıkık ve harap

Demlenir içmeden gönlündeki köşeler

Her söz bir bedevinin suya yazdığı serap

 

Yoktan var edene doğru sendeler

Bir la sesinin gizeminde büyür tecelli alevi

Bir elif miktarı uzatılan harfi heceler

 

Korkuların dizilir önüne asi ve havai

Aciz ancak kutsi bir nefesle büyür yüreğin

Ari bir aydınlığın arayışındadır her can nihai

 

Gözlerin…Ah gözlerin!.. Esaretidir ellerinin

 

Son Güncelleme: Çarşamba, 02 Nisan 2014 16:13

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Destan Romanlar

DEDE KORKUT’UN DİLİNDEN
Oğuz Türklerinin Korkut Ata Destanı, 172 sayfa.
Temin Adresi:
22 Kitaplık Setin Kampanya Fiyatı: 45 TL 

Sitemiz Facebookta

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com

Ziyaretçi İstatistikleri

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugün6976
mod_vvisit_counterDün6109
mod_vvisit_counterBu Hafta13085
mod_vvisit_counterGeçen Hafta39139
mod_vvisit_counterBu Ay57459
mod_vvisit_counterGeçen Ay157243
mod_vvisit_counterToplam18313268

Şimdi: 333 misafir, 8 bots var.
IP: 3.215.182.36