Bernard Shaw Diyor ki :

Aptallar, utanılacak bir şey yaptıkları zaman mazeret diye o işi her zaman yaptıklarını söylerler.


Palomar-İlkay Gürçay Hüsmüllü

  • PDF
  • Yazdır
  • e-Posta

Calvino'nun da destekleyeceği gibi, benliğimizi kaybetme noktasına geldiğimizde hayattayken çok sevdiğimiz elmanın biz göçüp giderken ona üzüldüğümüz kadar bizim için üzülmeyeceğinden büyük oranda emin olabiliriz. Biz bırakıp gidince tabaktaki lokmalar da ağlamıyor yani. Melekler de keza.

**

İtalo Calvino'nun gözlemlerinden yola çıkarak yazdığı, üç bölümde evren ve bireyi irdelediği kısa fakat etkili eser. Aslında miyop olan, dünyayı ve varlığı numaralı camların ardından gören Palomar isimli karakter ve gözlemleri, karakterin ismini aldığı Palomar Gözlem Evi ile oldukça hoş bir benzeşim kurularak net bir biçimde anlatılmış Calvino tarafından. Palomar uzakları göremeyecek kadar miyop olsa da onunla aynı adı taşıyan gözlem evi galaksinin uzak yerlerini görüntülemekte ve insanlığın evren hakkındaki görüşlerini genişletmektedir. 

Gözlemler, ilişkiler ve sonuçlar olarak üç kısımda Palomar'ın evrene ve bireye bakışı ele alınmış. Palomar'ın önce kendine, sonra çevresine ve en sonunda da evrene bakışı ile yolculuk tamamlanmış. Eserdeki en etkileyici noktalardan biri, varlık kavramının ona anlam verecek bireyler olmadan varlığını sürdürüp sürdüremeyeceği ve buradan hareketle, insan varlığının, evren varlığı üzerinde ne derece önemli olduğu meselesinin işlenmesiydi şahsi kanaatimce. İnsanın zihninde "default"(ya da apriori her ne derseniz) olarak bulunan çevreyi anlamlandırma ve nedensellik mekanizması insanın kendini olduğundan fazla değerli ve gerekli görmesine neden oluyor belki de. Bakan bir göz olmadan milyon dolarlık bir tablonun değersiz olacağı savı, keza Mecnun'un aşkı olmadan Leyla'nın güzelliğinin beş para etmeyeceği savı da bu noktada destekleniyor. Palomar'ın ve perde arkasında Calvino'nun anlattığı en önemli şey bu bence. 

Öte yandan insanın varlık ve büyüklük kabullerinin algı düzeyi tarafından sınırlandığının vurgulanışı da önemli hususlardan biri. Miyop bir adamla uzak galaksileri gözlemleyen bir teleskop arasında kurulan analoji bu noktada yazarın yaptığı bu hoş oyunla, ironik bir anlam kazanıyor. Palomar'ın evren ve varlık hakkında ulaştığı çıkarımlara evvela kendinden başlaması, varlık kavramını anlamlandırmada temelin başka bir bakışla insanda olduğu çıkarımının yapılmasına da sebep olabilir pek tabii ama varlık, gözlemciler olmadan da var olmaya devam edecektir (ki algı sınırlarımızın ötesinde kalan varlığın şu anda var olmadığını söylemek aptallıktan doğan bir böbürlenmeden öteye geçemeyecektir). Diğer taraftan anlam meselesi insana özgü bir şey olduğundan maddesel varlığın "anlam" denen şeye ihtiyacı olduğunu düşünmek de başka bir insani yanılgı olabilir. Anlam meselesi, anlamlandıran birey için içinde yaşadığı kozmosun koşulları ile sınırlıdır. söz gelimi, içinde yaşadığımız evrende kütlenin oluşturduğu bir çekim mevcut ama başka bir evrende bu çekim söz konusu olmayabilir hatta bu farazi paralel evrenimizde, bizim algıladığımız anlamda bir maddesel varlık bile olmayabilir. Yani Newton keşfetmeden önce de yer çekimi mevcuttu, ya da Avrupalılar ayak basmadan evvel de Amerika kıtası vardı, süpernovalar yakın zamanda biz varlıklarını keşfetmeden önce de milyonlarca yıldır evrenin derinliklerinde terör estirmeye devam ediyordu. Calvino, okuyucu için burada frene basıyor ve "Bir dakika dur orada" diyor; "Sandığın kadar önemli olmayabilirsin". 

Calvino'nun da destekleyeceği gibi, benliğimizi kaybetme noktasına geldiğimizde hayattayken çok sevdiğimiz elmanın biz göçüp giderken ona üzüldüğümüz kadar bizim için üzülmeyeceğinden büyük oranda emin olabiliriz. Biz bırakıp gidince tabaktaki lokmalar da ağlamıyor yani. Melekler de keza. 

İlkay Gürçay Hüsmüllü  

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Destan Romanlar

ANADOLU’DAN YÜKSELEN SES
Türkiye Türklerinin İstiklâl Destanı, 192 sayfa .
Temin Adresi:
22 Kitaplık Setin Kampanya Fiyatı: 45 TL 

Sitemiz Facebookta

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com

Ziyaretçi İstatistikleri

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugün651
mod_vvisit_counterDün5012
mod_vvisit_counterBu Hafta10632
mod_vvisit_counterGeçen Hafta40899
mod_vvisit_counterBu Ay67637
mod_vvisit_counterGeçen Ay236082
mod_vvisit_counterToplam18166203

Şimdi: 69 misafir, 6 bots var.
IP: 18.207.249.15